Na Mwajuma Selemani (Madam Nice) 0713689868
Ilikuwa mwaka 1993, nikiwa bado mtoto, katika Kijiji cha Jitengeni, Kata ya Mombo, Wilaya ya Korogwe Vijijini.
Kulikuwa na mvua za rasharasha zilizokuwa zikiendelea kunyesha kwa wiki hiyo. Kwa kweli, hazikuwa mvua kubwa sana za kutisha.
Ilikuwa asubuhi, mpiga mbiu alipoanza kutangaza:
“Tangazo! Tangazo! Tangazo!
Tunawatangazia watu wote katika Kijiji hiki cha Jitengeni kwamba kuna hatari ya kutokea mafuriko. Hivyo, tunaombwa tuondoke sisi pamoja na familia zetu.
Narudia tena: Asiyesikia la mkuu huvunjika guu, na mchelea mwana kulia hulia yeye.Serikali inawaomba sana wote mlioko mabondeni mhame mpaka hali itakapokuwa salama.”
Mpiga mbiu aliendelea kurudia tangazo hilo mara kadhaa. Hata alipokutana na mtu mmoja mmoja, alimsihi wahame.
Kwetu sisi, ilikuwa ni kama kupigia mbuzi gitaa, maana hakuna aliyemjali. Kila mtu alimpuuza.
Walioenda shambani kulinda mpunga waliendelea na shughuli zao. Wengine waliendelea na mihangaiko yao ya kila siku.
Mbiu ilirudiwa tena na tena, lakini watu waliipa kisogo. Wengine walimbeza na kusema kwamba amekosa kazi.
Muda ulizidi kwenda na mvua nayo ilizidi kuongezeka.
Kwa bahati nzuri, siku hiyo hatukwenda shule, hivyo wazazi hawakuwa na wasiwasi kuhusu watoto wao.
Kama kawaida yetu, kwa kuwa tuliishi karibu na mto, kila mvua iliponyesha tulikuwa tunaenda kuangalia kama maji yanaongezeka au la.
Tukaondoka watoto kama wanne hivi, tukaelekea mtoni. Tulipofika, kweli tuliyaona maji yakiongezeka kwa kasi.
Tukarudi kuwaambia wazazi:
“Mama! Mama! Maji yanaongezeka!”
Baba akasema:
“Bana, acheni kututishia nyau. Maji hayo, kwani hamjayazoea?”
Basi tukasema, “Mambo ya ngoswe tumuachie ngoswe mwenyewe,” kisha tukaenda kucheza.
Ilipofika saa 10 jioni, kelele za maji yaliyokuwa yakiongezeka ziliendelea kusikika katika kila nyumba.
Kwa kweli, hakuna aliyepata akili ya kuondoka na familia yake.
Badala yake, wazazi walichukua mijiti mikubwa na kwenda nayo mtoni. Lengo lilikuwa kuikita pembeni, mahali ambapo maji yalikuwa yanaishia, ili kuweka alama ya kiwango cha maji, baada ya kuikita ile miti, waliondoka.
Waliporudi, walikuta miti ile ilikuwa tayari imefukiwa na maji.
Gari la serikali la matangazo lilipita, likitutahadharisha kuhusu hali ya hatari na kututaka tuhame maeneo ya mabondeni. Lakini watu walikuwa kama wameziba pamba masikioni.
Wanakijiji wengi zaidi walitoka na kupiga kambi kandokando ya mto, wakistaajabu jinsi maji yalivyokuwa yakiongezeka kwa kasi.
Walishuhudia miti mikubwa na vitu mbalimbali vikisombwa na maji na kupita mbele yao, lakini hakuna wanakijij aliyegutuka.
Kutokana na mto kuwa mpana, maji hayakuweza kutoka kwa urahisi, hivyo watu wakajipa moyo kuwa hayawezi kutoka.
Muda ulizidi kuyoyoma na baadaye kiza kikapiga hodi.
Baada ya kiza kuingia, mioyo ya watu ilianza kutapatapa. Wasiwasi ukatanda kila mahali.
“Kama maji yatatoka, itakuwaje?” walijiuliza.
Lahaula! Maji yalianza kuchirizika taratibu kuelekea barabarani.
Kila mtu alitoka na kushuhudia maji hayo yakipita, kana kwamba hayana muda na watu. Na kama ujuavyo, sikio la kufa halisikii dawa. Hakuna aliyefikiria kuondoka.
Ilipofika saa mbili usiku, maji yalikuwa yanapita juu ya madaraja tuliyokuwa tunayatarajia kupita hivyo yakaziba njia zote za kutokea.
Hakukuwa tena na njia ya kutoka kuelekea upande wa pili ambao ulikuwa salama.
Bado watu walijipa moyo kwamba maji yangepungua.
Lakini maji yakawa ni kama yamechochewa.
Watoto tulichoka kusubiri, tukaingia ndani kulala, huku wazazi wakiendelea kuangalia maji yaliyokuwa yakipita nje.
Wakati tunaanza kunogewa na usingizi, maji yakapiga hodi ndani ya nyumba.
Yalivunja milango na kuingia kwa kasi kubwa.
Ama kweli, majuto ni mjukuu.
Wazazi walianza kuhaha.
Baba alianza kuondoa vitu na kuviweka sehemu za juu. Mama akakumbuka kwamba watoto walikuwa chumbani na maji yalikuwa yakijaa.
Mama alitukimbilia na kutuamsha.
Wakati huo, maji yalikuwa yamefika magotini.
Tulitoka kupitia mlango wa nyuma na kupandishwa kwenye sehemu yenye mwinuko kidogo.
Wakati maji yakiendelea kujaa, mama alikumbuka kwamba amemuacha mtoto wake mwingine wa mwisho ndani aitwaye hawa.
Bila kujali hali ya maji, alikimbia kuelekea chumbani huku maji yakimfika shingoni.
Alipofika, hakumkuta.
Akatoka kuelekea sebuleni akiwa amechanganyikiwa sana. Akapiga ukunga mzito:
“Mwananguuu!”
Lakini alijibiwa na mngurumo wa maji.
Wakati akiendelea kulia Mungu si Athumani!
Akakuta kitanda kinaelea juu ya maji, na mtoto akiwa juu ya godoro. Ilikuwa kama muujiza.
Sasa kazi ilikuwa ni kutoka pale na kurudi tulipokuwa sisi. akamueka mtoto kichwani huku maji yakimfika puani. Alipambana na maji mpaka akatufikia. .
Wakati wote huo, baba alikuwa akihangaika kujaribu kunusuru mali zake.
Tulikuwa na mali nyingi, ikiwemo makochi, televisheni, redio, vitanda, vyombo pamoja na magunia ya mpunga.
Magunia hayo ndiyo yaliyokuwa yaliyokuwa kitega uchumi cha baba. Lakini wakati huo hayakuwa na kazi tena; yalikuwa yamejaa matope na maji machafu.
Baba aliyatumia kama daraja ili kuweza kufikia na kuokoa baadhi ya vitu.
Sasa sebuleni kuligeuka kuwa bahari, hakuna tena aliyeweza kukanyaga sakafuni.
Maji yalipozidi watoto wote tukachukuliwa na kupandishwa juu ya paa la nyumba.
Kama kuna siku tuliwahi kuomba usiku uwe mfupi, basi ilikuwa ni siku hiyo.
Kumbuka, ulikuwa usiku wa manane.
Umeme ulikuwa umekatika kijiji kizima, giza lilikuwatotoro.
Hakukuwa na mawasiliano yoyote wala mtu wa kumuomba msaada.
Vijiji vilivyoathirika vilikuwa vingi, hivyo waokoaji hawakuweza kutufikia kwa wakati.
Tukiwa juu ya bati, tulishuhudia watu wakibebwa na maji.
Wengine walikuwa wamekufa, na wengine walikuwa bado hai wakipiga kelele kuomba msaada, lakini hakuna aliyeweza kuhatarisha maisha yake kwenda kuwaokoa.
Tulishuhudia mifugo kama ng’ombe, mbuzi, kondoo na kuku ikisombwa na maji.
Mabunda ya fedha na vitu vilivyochukuliwa kutoka madukani vilikuwa vikielea na kupita mbele yetu.
Kwa kifupi, sasa kila kitu kilikuwa kama sinema.
Sinema ya mauti.
Sinema ya kutisha na kutia hofu.
Mvua ilizidi kunyesha na baridi kali ikapenya hadi kwenye mifupa.
Kila mtu alikuwa amelowa chapachapa.
Mioyo yetu ilizidi kupapatika tulipoona nyumba za jirani zetu zikibebwa na maji.
Yaani, nyumba zilibebwa nzima nzima, kana kwamba zilikuwa zimechimbuliwa na greda.
Baba yangu alikuwa amechanganyikiwa; hakujua afanye nini na aache nini.
Ama kweli, mfa maji haishi kutapatapa, na majuto ni mjukuu.
Tulijuta sana kwa kutowasikiliza viongozi wetu.
Watu waliosombwa na maji waliendelea kupita huku wakiomba msaada.
Nyumba nazo zilizidi kubebwa.
Hatimaye, kila mtu akabaki na Mungu wake, akisali na kulia.
Taratibu kulianza kucha.
Tukaanza kushuhudia helikopta za uokozi zikipita angani.
Zilipita na kutua katika Shule ya Msingi Jitengeni, ambayo kwa bahati nzuri haikupata madhara makubwa.
Waokoaji walianza kuwaokoa watu na kuwapeleka hapo. Lakini wengi walikuwa tayari wamepoteza maisha.
Manusura waliopelekwa hapo hawakuwa na chochote zaidi ya nguo walizokuwa wamevaa. Kila kitu kilikuwa kimebebwa na maji.
Hakukuwa na makazi ya kukaa.
Hakukuwa na chakula.
Wala mavazi ya ziada.
Tulimshukuru Mungu kwa kutuacha hai.
Tulianza kuwekewa mahema na kulala humo pamoja na magodoro.
Tukaanza kupanga foleni ya kugawiwa chakula, dawa na maji. Vyakula vingi vilikuwa tayari kwa ajili ya kuliwa na havikuhitaji kupikwa.
Tulilala humo mpaka kesho yake, tulipopewa msaada wa nguo, vyombo, vyakula na mahitaji mengine mbalimbali.
Ardhi ilipokauka, watu walirudi katika maeneo yao na kuanza kuchimbua, kusafisha na kujenga upya.
Kama ninapata nafasi ya kuishauri jamii inayoishi mabondeni au katika maeneo ambayo inajua yanaweza kufikiwa na maji, basi nawashauri sana waondoke kwa hiari yao wenyewe kabla ya hatari haijafika.
Kwani pilipili usiyoila huwezi kujua muwasho wake.
Kuna wakati utatamani upewe hata dakika tano za kuondoka, lakini utakuwa tayari umechelewa.
Kumbuka:
“Mchelea mwana kulia hulia yeye.”
Na pia:
“Asiyesikia la mkuu huvunjika guu.”
Hili ni tukio nililolishuhudia nikiwa mtoto, lakini mpaka leo kumbukumbu yake bado iko hai akilini mwangu.
Mafuriko yale yalitufundisha jambo moja kubwa:
Wakati mwingine onyo linaweza kuonekana dogo, lakini madhara ya kulipuuza yanaweza kuwa makubwa kuliko tunavyofikiria.


Comments
Post a Comment