PART TWO: KATIBA YASEMA NINI? SERIKALI NI NINI, VYOMBO VYA DOLA NI VYA NANI - WACHAMBUZI WAENDELEA KUMUUNGA MKONO COMRADE CHACHA
Na Mwandishi Wetu Maalum
Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ya 1977 ndio inaojibu kila kitu kuhusu kauli iliyotolewa na Katibu wa Halmashauri Kuu ya Taifa ya CCM, Idara ya Oganaizesheni, Ndugu Paul Chacha, aliposema hadharani kuwa Chama Cha Mapinduzi ndicho mmiliki halali wa Jeshi la Wananchi wa Tanzania (JWTZ), Jeshi la Polisi na Idara ya Usalama wa Taifa, na kuwa viongozi wote wa Serikali wamewekwa na CCM na sio na wananchi kama wengi wanavyodhani.
Kauli hiyo imeibua mjadala mkali mitandaoni ambapo wapinzani wamejaribu kuipotosha kama ni kauli ya kichochezi. Lakini uchambuzi wa kina wa Katiba na misingi ya Sayansi ya Siasa unaonyesha kuwa Ndugu Chacha yupo sahihi kwa asilimia mia moja.
Katiba yenyewe ndio inathibitisha hilo. Ibara ya 4 ya Katiba ya Jamhuri ya Muungano inasema kwa maneno yasiyopindika kuwa Jamhuri ya Muungano ni nchi ya kidemokrasia na ya kijamaa inayofuata mfumo wa vyama vingi, na kwamba mamlaka yote ya dola yatatumika na kudhibitiwa na vyombo vitatu tu ambavyo ni Bunge, Mahakama na Serikali.
Lakini swali la msingi ambalo wananchi wengi hawaliulizi ni je, Serikali ni nini na inatoka wapi? Jibu lipo kwenye Katiba hiyo hiyo. Serikali haipo angani. Serikali inazaliwa na chama cha siasa kilichoshinda uchaguzi mkuu. Bila chama cha siasa hakuna Serikali. Na bila Serikali hakuna vyombo vya dola. Hivyo anayezalisha Serikali ndiye mmiliki wa vyombo vya dola.
Ibara ya 147(1) ya Katiba ya Jamhuri inasema wazi kabisa bila kuficha maneno kuwa: "Ni marufuku kwa mtu yeyote au shirika lolote au kundi lolote la watu isipokuwa Serikali kuunda au kuweka nchini jeshi la aina yeyote."
Na Ibara ya 147(2) inaongeza kwa kusema: "Serikali ya Jamhuri ya Muungano inaweza, kwa mujibu wa sheria, kuunda na kuweka nchini majeshi ya aina mbalimbali kwa ajili ya ulinzi na usalama wa ardhi na watu wa Tanzania."
Na Ibara ya 148 inamalizia mnyororo wote wa mamlaka kwa kusema: "Rais ndiye Amiri Jeshi Mkuu wa majeshi yote ya Jamhuri ya Muungano."
Hapo ndipo siri ya kauli ya Chacha inapobainika. Nani ni Rais? Rais ni Mwenyekiti wa Chama Cha Mapinduzi kwa mujibu wa Katiba ya CCM Ibara ya 119 inayosema Mwenyekiti ndiye kiongozi mkuu wa chama na ndiye anayeteuliwa kugombea Urais. Hivyo mnyororo wa kikatiba na kisiasa ni huu: CCM inamzalisha Mwenyekiti, Mwenyekiti anakuwa mgombea Urais, akishinda anakuwa Rais, Rais anakuwa Amiri Jeshi Mkuu, na Amiri Jeshi Mkuu ndiye mmiliki na kiongozi mkuu wa JWTZ, Polisi na Usalama wa Taifa. Hivyo kwa sayansi ya siasa, CCM ndio mmiliki wa vyombo vya dola.
Wachambuzi mbalimbali wa Katiba na siasa wamezungumza na kukubaliana na Chacha.
Dkt Peter Nathan, Mwanasheria wa Katiba, anasema:
" Kisheria, neno Serikali maana yake ni Executive inayoongozwa na Rais. Na Rais kwa mujibu wa mfumo wetu wa vyama vingi lazima atoke kwenye chama. Chama kilichopo madarakani ni CCM. Hivyo kwa tafsiri ya kikatiba, anayemiliki Serikali ndiye anayemiliki vyombo vya dola. Katiba ya CCM Ibara ya 119 inasema Mwenyekiti ndiye kiongozi mkuu. Hivyo mnyororo wa kisheria ni CCM - Serikali - Jeshi. Chacha amesema ukweli wa kisheria ambao mawakili wengi wanaogopa kuusema kwa sababu ya siasa."
Dkt. Asha Suleiman, Mchambuzi wa Itikadi za Vyama kutoka Zanzibar, anasema:
"Hakuna nchi duniani ambapo jeshi ni la wananchi moja kwa moja bila kupitia chama. Hata Marekani jeshi ni la Amiri Jeshi Mkuu ambaye ni Rais wa chama kilichoshinda. Uingereza jeshi ni la The Crown lakini Crown inaongozwa na chama kilichoshinda Ubunge. China ni Jeshi la Communist Party. Hivyo nadharia ya Chacha ya kusema vyombo vya dola ni mali ya CCM ndio uhalisia wa sayansi ya siasa duniani kote. Hata upinzani ukichukua nchi kesho, jambo la kwanza watafanya ni kumiliki JWTZ, Polisi na Usalama."
Mwalimu Thomas Ngubila, Mchambuzi wa Historia ya TANU na CCM, anasema:
" JWTZ ni mtoto wa kuzaa wa CCM. Polisi ilianzishwa na Waingereza lakini ilitaifishwa na TANU mwaka 1961. Usalama wa Taifa ni chombo cha chama tawala kuanzia mwaka 1963. Hivyo Chacha yupo sahihi kihistoria na kikatiba. Bila CCM hakuna JWTZ. Na bila CCM hakuna Serikali."
Bi. Zainab Hussein, Mchambuzi wa Siasa za Uchaguzi Afrika, anasema:
"Hoja ya pili ya Chacha ya kusomba watu kwa mabasi na kuwalipa posho ndio sayansi ya kampeni duniani kote. Marekani wanaita busing na voter mobilization, Kenya wanaita mobilization, Uingereza wanaita canvassing. Tanzania CCM inaita oganaizesheni. Hakuna chama duniani kinachojaza uwanja wa mikutano kwa watu wa miguu. Lazima ulipe na kusafirisha. Chacha yupo sahihi na hata upinzani wanafanya hivyo lakini wanajifanya hawafanyi kwa unafiki."
Bwana Felix Kibwana, Mchambuzi wa masuala ya siasa, anasema:
"Katiba ya CCM inasema Chama ndicho kinachoongoza dola na jamii. Dola bila jeshi hakuna. Hivyo CCM lazima imiliki jeshi kulinda Mapinduzi ya 1964 na Muungano. Ibara ya 147(3) ya Katiba ya Jamhuri inasema askari haruhusiwi kujiunga na chama cha siasa lakini haisemi chama hakiwezi kumiliki askari. Tofauti iko hapo. Chama kinamiliki jeshi kama taasisi, sio askari mmoja mmoja. Ni kama kampuni inamiliki gari, sio dereva."
Dkt. Donald Mzava, Mchambuzi wa Mahusiano ya Kimataifa, anahitimisha:
"Nadharia ya State-Party Fusion ndio inayofanya kazi Tanzania. Serikali na Chama ni kitu kimoja. Wananchi wanapiga kura lakini kura zinasimamiwa na chama tawala na vyombo vyake. Ndio maana Chacha anasema viongozi wote wamewekwa na CCM na sio na wananchi. Ni ukweli mtupu. Hata Marekani Joe Biden na Donald Trump wanaweka majaji, mawaziri na majenerali wao. Hakuna tofauti. Hata upinzani ukichukua nchi utaweka watu wake na kumiliki jeshi kulinda utawala wake. Ndio kanuni ya madaraka."


Comments
Post a Comment