Tanzania imezalisha tani 222,057 za pamba katika msimu uliopita, kiwango ambacho bado kiko mbali na lengo la Serikali la kuongeza uzalishaji wa zao hilo hadi kufikia tani milioni moja ifikapo mwaka 2030.
Pengo hilo linaonyesha ukubwa wa kazi iliyopo mbele ya Serikali, wakulima na wadau wa tasnia ya pamba katika kuongeza uzalishaji wa zao hilo muhimu kwa uchumi wa nchi.
Kutoka tani 222,057 hadi tani milioni moja kunahitaji uzalishaji kuongezeka kwa zaidi ya mara nne.
Hili haliwezi kufikiwa kwa kuongeza maeneo ya kilimo pekee, bali linahitaji kuongeza tija kwa kila ekari, kuboresha ubora wa pamba na kuimarisha mnyororo mzima wa uzalishaji na masoko.
Pamba ni miongoni mwa mazao muhimu ya biashara nchini Tanzania, likiwa chanzo cha kipato kwa maelfu ya wakulima na likichangia shughuli mbalimbali za kiuchumi katika maeneo yanayozalisha zao hilo.
Hata hivyo, pamoja na umuhimu wake, uzalishaji bado haujafikia kiwango kinacholingana na uwezo wa Tanzania. Changamoto kubwa ni tija ndogo ya uzalishaji, ambapo wakulima hutumia ardhi, nguvu kazi na gharama nyingine lakini mavuno wanayopata kwa kila ekari bado ni madogo.
Kutokana na hali hiyo, Serikali kupitia Bodi ya Pamba nchini (TCB) imewataka viongozi, wataalamu na wadau wa tasnia ya pamba kuwajibika kikamilifu katika kutekeleza majukumu yao ili kuongeza tija, kuboresha ubora na kuongeza uzalishaji wa zao hilo nchini.
Mwenyekiti wa Bodi ya Pamba nchini, Christopher Mwita Gachuma, ametoa wito huo jijini Mwanza wakati wa kikao cha mashauriano cha wadau wa tasnia ya pamba kilicholenga kujadili changamoto zinazoathiri uzalishaji na kuweka mikakati ya kuongeza tija.
Kikao hicho kimewakutanisha viongozi, wataalamu, wakulima na wadau mbalimbali wa sekta ya pamba kwa lengo la kutafuta suluhu ya changamoto zinazokwamisha uzalishaji na kuhakikisha wakulima wanaongeza tija na kipato kupitia zao hilo.
Kaimu Mkurugenzi Mkuu wa Bodi ya Pamba nchini, Renatus Runeja, amesema kufikia lengo la kuzalisha tani milioni moja ifikapo mwaka 2030 kunahitaji ushirikiano na uwajibikaji wa viongozi, wataalamu, wakulima na wadau wote wa tasnia hiyo.
*TIJA NDOGO BADO NI CHANGAMOTO*
Moja ya changamoto kubwa inayolikabili zao hili ni tija ndogo kwa mkulima.
Mkulima anapozalisha kiasi kidogo kwa kila ekari, gharama za uzalishaji kwa kila kilo huongezeka na hatimaye faida anayopata hupungua.
Ndiyo maana mkakati wa kuongeza uzalishaji haupaswi kuangalia ongezeko la maeneo yanayolimwa pekee, bali pia namna ya kuongeza mavuno yanayopatikana katika kila ekari.
*PEMBEJEO NA HUDUMA ZA UGANI*
Upatikanaji wa mbegu bora, mbolea na viuatilifu kwa wakati ni muhimu katika kuongeza tija.
Lakini pamoja na upatikanaji wa pembejeo, wakulima wanahitaji elimu ya kutosha kuhusu matumizi sahihi ya pembejeo hizo.
Huduma za ugani nazo zinahitaji kuimarishwa ili wataalamu waweze kuwafikia wakulima kwa wakati na kuwasaidia kukabiliana na magonjwa, wadudu na changamoto nyingine zinazoweza kupunguza mavuno.
MABADILIKO YA TABIANCHI
Mabadiliko ya tabianchi yanaendelea kuwa changamoto kwa kilimo cha pamba kutokana na mabadiliko ya mwenendo wa mvua, vipindi vya ukame na hali nyingine za hewa.
Hivyo, utafiti wa mbegu na teknolojia zinazoweza kuhimili athari za mabadiliko ya tabianchi unapaswa kupewa kipaumbele.
Tasnia ya pamba pia inahitaji kizazi kipya cha wakulima.
Katibu wa Chama cha Wanunuzi wa Pamba nchini (TCA), Boaz Ogola, amesisitiza umuhimu wa kuendelezwa kwa programu ya Building a Better Tomorrow (BBT), akieleza kuwa ina nafasi katika kuwavutia na kuwawezesha vijana kushiriki katika kilimo cha pamba.
Ushiriki wa vijana unaweza kusaidia kuleta nguvu kazi mpya pamoja na matumizi ya teknolojia na mbinu za kisasa katika uzalishaji.
Hata hivyo, ili vijana wavutiwe na kilimo cha pamba, wanahitaji mazingira yatakayowawezesha kuona kilimo hicho kama biashara yenye faida, badala ya shughuli ya kujikimu pekee.
Masoko na kuongeza thamani
Pamoja na kuongeza uzalishaji, suala la masoko haliwezi kutenganishwa na mafanikio ya sekta hii.
Mkulima anapozalisha pamba anahitaji uhakika wa soko, bei inayoridhisha na malipo kwa wakati. Bila mazingira hayo, hamasa ya mkulima kuongeza uzalishaji inaweza kupungua.
Aidha, Tanzania inahitaji kuongeza thamani ya pamba badala ya kutegemea kuuza malighafi pekee.
Uwekezaji katika viwanda vya kuchakata pamba, kuzalisha nyuzi, vitambaa na bidhaa nyingine unaweza kuongeza ajira na mapato, huku ukiifanya Tanzania kunufaika zaidi na mnyororo mzima wa thamani wa pamba.
Nini kifanyike?
Ili kufikia tani milioni moja ifikapo mwaka 2030, tija kwa kila ekari inapaswa kuongezwa kupitia mbegu bora, pembejeo sahihi, teknolojia na huduma bora za ugani.
Serikali na wadau wanapaswa pia kuongeza uwekezaji katika utafiti wa mbegu zinazoweza kutoa mavuno makubwa na kukabiliana na magonjwa, wadudu na mabadiliko ya tabianchi.
Mfumo wa pembejeo unapaswa kuimarishwa ili wakulima wazipate kwa wakati na kwa gharama zinazowawezesha kuzalisha kwa faida.
Vijana wanapaswa kuendelea kuhamasishwa na kuwezeshwa kuingia katika kilimo cha pamba kupitia programu kama BBT, mitaji, teknolojia na mafunzo ya biashara ya kilimo.
Mfumo wa masoko nao unahitaji kuimarishwa ili kumjengea mkulima imani na kumwezesha kupata faida inayostahili kutokana na kazi yake.
Wakati huo huo, uwekezaji katika uchakataji na uongezaji thamani wa pamba unapaswa kuongezwa ili sehemu kubwa ya thamani inayotokana na zao hilo ibaki nchini.
Hitimisho
Takwimu ya tani 222,057 dhidi ya lengo la tani milioni moja ifikapo mwaka 2030 inaonyesha wazi kwamba Tanzania ina kazi kubwa mbele yake.
Lakini pia ni fursa ya kuifanya sekta ya pamba kuwa kichocheo kikubwa cha uchumi wa wakulima na taifa kwa ujumla.
Kufikia tani milioni moja hakutahitaji juhudi za mkulima pekee. Kunahitaji uwajibikaji wa viongozi, wataalamu, wanunuzi, watafiti, taasisi za fedha, vijana na wadau wote wa mnyororo wa thamani wa pamba.
Kama Tanzania itaweza kuongeza tija kwa mkulima, kuboresha ubora, kuhakikisha pembejeo zinapatikana kwa wakati, kuimarisha masoko na kuongeza thamani ya pamba, basi lengo la tani milioni moja linaweza kuwa zaidi ya takwimu ,linaweza kuwa mwanzo wa mapinduzi ya kweli katika tasnia ya pamba nchini.


Comments
Post a Comment