Kampala, Uganda
Kamati ya Uteuzi ya Bunge la Uganda imekataa kumuidhinisha Dk. Lawrence Muganga kuwa Waziri wa Nchi katika Wizara ya Mambo ya Ndani, katika hatua inayotajwa kuwa pigo kwa mabadiliko ya hivi karibuni ya serikali yaliyofanywa na Rais Yoweri Museveni.
Dk. Muganga, ambaye ni Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu cha Victoria University jijini Kampala, alikuwa miongoni mwa majina mapya yaliyowasilishwa bungeni kwa ajili ya kuhakikiwa na kuidhinishwa kabla ya kuapishwa kuingia serikalini. Hata hivyo, safari yake ya kuingia katika Baraza la Mawaziri ilisimama baada ya Kamati ya Uteuzi kueleza kutoridhishwa na maelezo aliyoyatoa kuhusu hali yake ya uraia.
Kamati hiyo, iliyoongozwa na Spika wa Bunge la Uganda Jacob Oboth Oboth, ilimtaka Muganga kutoa ufafanuzi kuhusu madai kwamba anahusishwa na uraia wa Uganda, Canada na Rwanda. Wakati wa usaili wake, Muganga alikiri kuwa na uraia wa Uganda na Canada lakini akakanusha madai ya kuwa raia wa Rwanda.
Akijitetea mbele ya wajumbe wa kamati, Muganga alisema uraia wake wa Canada haukupunguza uzalendo wake kwa Uganda na kwamba alikuwa tayari kufuata matakwa ya sheria ikiwa ingehitajika kuachana na uraia huo ili kuitumikia nchi yake.
“Uganda ndiyo nchi yangu. Mimi ni Muganda na mapenzi yangu kwa taifa hili hayajawahi kubadilika,” alinukuliwa akisema wakati wa mchakato wa uhakiki.
Aidha, alifafanua kuwa madai ya kuhusishwa na Rwanda yalitokana na ukweli kwamba yeye ni wa jamii ya Banyaruanda, mojawapo ya makabila yanayotambuliwa rasmi nchini Uganda, lakini si raia wa Rwanda kama ilivyodaiwa na baadhi ya wajumbe wa kamati.
Licha ya maelezo hayo, Kamati ya Uteuzi ilisema ilihitaji ushahidi wa kutosha unaoonyesha kuwa mteule huyo ameanza au amekamilisha mchakato wa kuachana na uraia wowote wa kigeni ambao ungeweza kuwa kikwazo kwa kushika nafasi ya uwaziri katika serikali ya Uganda. Kamati ilibaini kuwa nyaraka na maelezo yaliyowasilishwa hayakutosha kuondoa mashaka yaliyokuwepo, hivyo kuamua kutomuidhinisha.
Cha kuvutia ni kwamba Muganga hakuwa peke yake aliyekabiliwa na maswali kuhusu uraia wa nchi mbili au zaidi. Wateule wengine kadhaa wa Rais Museveni pia walihojiwa kuhusu uraia wao wa kigeni wakati wa mchakato wa uhakiki. Hata hivyo, tofauti na Muganga, baadhi yao waliwasilisha ushahidi wa kuonyesha kuwa walikuwa wameanza au kukamilisha mchakato wa kuachana na uraia huo kwa mujibu wa sheria za Uganda.
Miongoni mwa waliopitishwa ni Calvin Echodu na Balozi Adonia Ayebare, ambao waliwasilisha nyaraka zilizoonyesha kuwa walikuwa wamechukua hatua rasmi za kuachana na uraia wao wa kigeni. Kamati ilisema ushahidi huo uliiridhisha kwamba walikuwa tayari kutimiza masharti ya kisheria yanayohitajika kwa viongozi wa umma nchini Uganda.
Akizungumza baada ya zoezi la uhakiki, Naibu Spika wa Bunge Thomas Tayebwa aliwapongeza baadhi ya wateule waliokuwa tayari kuachana na uraia wa nchi nyingine ili kuitumikia Uganda, akisema hatua hiyo ilionyesha uzalendo na utayari wa kuweka maslahi ya taifa mbele ya maslahi binafsi.
Muganga ni mmoja wa viongozi wa elimu wanaoheshimika nchini Uganda. Tangu ateuliwe kuwa Makamu Mkuu wa Victoria University mwaka 2020, ameongoza mageuzi mbalimbali yaliyolenga kuimarisha ubora wa elimu ya juu, matumizi ya teknolojia katika ufundishaji na kuimarisha ushirikiano kati ya vyuo vikuu na sekta ya ajira.
Umaarufu wake katika sekta ya elimu ulimfanya kuwa miongoni mwa wataalamu waliotarajiwa kuleta mtazamo mpya ndani ya serikali ya Museveni. Wafuasi wake waliona uteuzi wake kama ishara ya kuongezeka kwa nafasi za wataalamu na wasomi katika uongozi wa kisiasa wa Uganda.
Kukataliwa kwa Muganga kumefungua mjadala mpana nchini Uganda kuhusu nafasi ya raia wenye uraia wa nchi mbili katika uongozi wa umma. Wachambuzi wa siasa na sheria wanasema suala hilo limekuwa nyeti zaidi katika miaka ya karibuni kutokana na ongezeko la Waganda waliopata elimu, ajira na uraia wa nchi nyingine kabla ya kurejea nyumbani kushiriki katika ujenzi wa taifa.
Kwa mujibu wa sheria za Uganda, baadhi ya nyadhifa za juu serikalini, hususan zinazohusiana na usalama wa taifa na utawala wa ndani, zinahitaji viongozi wake kutokuwa na mgongano wowote wa utii kwa taifa. Hali hiyo ndiyo iliyofanya suala la uraia kuwa moja ya vipengele muhimu zaidi katika mchakato wa kuwahakiki mawaziri.
Wakati huo huo, macho ya wengi sasa yanaelekezwa kwa Rais Yoweri Museveni kusubiri hatua atakayochukua baada ya mmoja wa wateule wake muhimu kushindwa kuvuka kizingiti cha Kamati ya Uteuzi ya Bunge. Rais anaweza kuwasilisha jina jingine kwa ajili ya kuidhinishwa au kuchukua hatua nyingine kulingana na taratibu za kikatiba za Uganda.

Comments
Post a Comment